Μισθοί: Το 2026 έτος «κλειδί» για τον στόχο των 1.500 ευρώ

Σε τροχιά σταδιακής ανόδου παραμένουν οι ονομαστικοί μισθοί στον ιδιωτικό τομέα, με το 2026 να αναδεικνύεται σε κρίσιμο έτος για την προσέγγιση του κυβερνητικού στόχου περί μέσου μισθού 1.500 ευρώ έως το 2027.

Οι προβλέψεις δείχνουν ότι, εφόσον διατηρηθεί ο σημερινός ρυθμός αυξήσεων, ο στόχος θα μπορούσε να βρεθεί σε απόσταση αναπνοής ακόμη και ένα έτος νωρίτερα. Την ίδια στιγμή, όμως, οι δομικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας και κυρίως το ζήτημα της παραγωγικότητας θέτουν σαφή όρια στις μισθολογικές αντοχές.

Οι αριθμοί πίσω από την άνοδο

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες εκτιμήσεις, αν οι μισθοί συνεχίσουν να αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό κοντά στο 5%, ο μέσος μεικτός μισθός στον ιδιωτικό τομέα θα μπορούσε το 2026 να κινηθεί στην περιοχή των 1.460–1.470 ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι την άνοιξη του 2024 ο αντίστοιχος μέσος μισθός βρισκόταν περίπου στα 1.325 ευρώ.

Η εικόνα αυτή αφορά αποκλειστικά την πλήρη απασχόληση. Τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ δείχνουν ότι τον Μάιο του 2025 ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης είχε ανέλθει στα 1.369,07 ευρώ. Ωστόσο, όταν συνυπολογιστούν και οι εργαζόμενοι με μερική απασχόληση, ο συνολικός μέσος μισθός στον ιδιωτικό τομέα υποχωρεί σημαντικά, στα 1.192,5 ευρώ, αποτυπώνοντας τη διπλή ταχύτητα της αγοράς εργασίας.

Το κυβερνητικό πλάνο και οι τρεις πυλώνες

Η στρατηγική για την άνοδο του μέσου μισθού στα 1.500 ευρώ έως το 2027 βασίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:

• στις διαδοχικές αυξήσεις του κατώτατου μισθού,

• στην επαναφορά των τριετιών,

• και στην ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια διαμόρφωσης μιας νέας «κοινωνικής συμφωνίας» στην αγορά εργασίας, με στόχο τη διεύρυνση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Εργασίας, ένα πενταετές σχέδιο δράσης, που αναμένεται να νομοθετηθεί στις αρχές του έτους, φιλοδοξεί να διευκολύνει την υπογραφή νέων κλαδικών και επιχειρησιακών συμβάσεων.

Παρά τις θετικές προθέσεις, πάντως, σημερινή εικόνα παραμένει περιορισμένη. Το πρώτο εξάμηνο του 2025 υπογράφηκαν μόλις 25 κλαδικές συμβάσεις και περίπου 170 επιχειρησιακές, ενώ η συνολική κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις εξακολουθεί να κινείται σημαντικά κάτω από το 30%. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση εντοπίζεται στον επισιτιστικό και ξενοδοχειακό κλάδο, καθώς και στη σύμβαση της ΟΤΟΕ, χωρίς ωστόσο να αλλάζει ουσιαστικά ο συνολικός χάρτης.

Την ίδια ώρα, αρκετές από τις υφιστάμενες κλαδικές συμβάσεις λήγουν εντός του 2026, γεγονός που προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο αβεβαιότητας για τη συνέχεια.

Οι επιφυλάξεις της Τράπεζας της Ελλάδος

Πιο συγκρατημένη εμφανίζεται η κεντρική τράπεζα, η οποία στις πρόσφατες εκθέσεις της υπογραμμίζει ότι οι μισθολογικές αυξήσεις δεν συνοδεύονται από ανάλογη βελτίωση της παραγωγικότητας της εργασίας. Η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται αισθητά του ευρωπαϊκού μέσου όρου, γεγονός που καθιστά τις αυξήσεις μισθών πιο ευάλωτες στο να μεταφραστούν σε αυξημένο κόστος παραγωγής και πληθωριστικές πιέσεις.

Στην Ενδιάμεση Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής, η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η άνοδος των αμοιβών δεν θα πρέπει να επιβαρύνει το μοναδιαίο κόστος εργασίας, καθώς κάτι τέτοιο θα υπονόμευε την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Για τον λόγο αυτό, προκρίνεται μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση, σε συνδυασμό με επενδύσεις σε δεξιότητες, τεχνολογία και καινοτομία.

Στενότητα στην αγορά εργασίας και νέες πιέσεις

Ένα ακόμη στοιχείο που επηρεάζει τη μισθολογική δυναμική είναι η μείωση της ανεργίας, η οποία έχει περιορίσει τη δεξαμενή διαθέσιμου εργατικού δυναμικού. Η κεντρική τράπεζα επισημαίνει την ανάγκη αύξησης της συμμετοχής γυναικών, νέων και συνταξιούχων στην αγορά εργασίας, καθώς και την ενίσχυση του «brain regain», με την επιστροφή Ελλήνων υψηλής εξειδίκευσης από το εξωτερικό.

Σε διαφορετική περίπτωση, οι επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εύρεση προσωπικού, γεγονός που είτε περιορίζει την παραγωγική τους δυνατότητα είτε τις ωθεί σε υψηλότερες μισθολογικές προσφορές για να διατηρήσουν εργαζομένους. Το αποτέλεσμα είναι η αύξηση του κόστους εργασίας με ρυθμούς ταχύτερους από την παραγωγικότητα, εξέλιξη που εγκυμονεί κινδύνους για τη συνολική ανταγωνιστικότητα.

Το 2026, επομένως, αναδεικνύεται σε χρονιά ισορροπιών: από τη μία πλευρά, οι αυξήσεις μισθών και η ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων δημιουργούν προϋποθέσεις βελτίωσης των εισοδημάτων· από την άλλη, οι περιορισμοί της παραγωγικότητας και οι πληθωριστικές πιέσεις επιβάλλουν προσεκτικούς χειρισμούς.

Το αν ο στόχος των 1.500 ευρώ θα επιτευχθεί χωρίς κόστος για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο η μισθολογική άνοδος θα συνοδευτεί από πραγματική αναβάθμιση της εργασίας και της παραγωγικής βάσης της χώρας.